Connect with us

.

Kültür-Sanat

Sosyal farkındalık deneyi ROTE’un bir sonraki durağı Avrupa

AleviNet

Published

on

İnkeraktif Sanatçı olarak Salih Aksu, Mimar Hande Öney e Dijital Sanatçı Oytun Tez Miami’de ROTE / Tekerrür adlı deneyi sergiledi.  11-13 Mayıs tarihleri arasında, Miami Design District’teki The Moore Building’de sergilenen ROTE’u, sanatçılar, “Sosyal farkındalığı arttırmak için geliştirilen çok algılı, etkileşimli bir deney olarak tasarlandı” şeklinde anlattı.

Sosyal ve dijital bir deneyim olarak tasarlanan çalışma; fiziksel ve sosyal sınırlara dikkat çekiyor. ROTE / Tekerür’ün sanatçıları, sosyal çalışmayı şöyle anlattı:

“ROTE / Tekerrür, zaman – içinde bulunduğu mekan ve insan davranışlarını sürekli kaydederek, bu verileri özel bir algoritma ile görsel bir anlatıma dönüştürüyor. İlk ROTE, The Moore Building içindeki, ünlü mimar Zaha Hadid tarafından tasarlanan akışkan, mekana özel heykel olan ‘The Elastika’yı aktive etmek üzere özel tasarlandı. Mekana giren ziyaretçilerin sayısı ve hareketleri devamlı keydedilerek bulut üzerinde çalışan bir yazılıma gönderilirken, ortaya çıkan görsel ‘The Elastika’nın üzerine yansıtıldı. Mekandaki kişi sayısı belirli bir rakama ulaşınca, The Elastika üzerine yansıtılan görsel animasyon insanları uyararak, o rakamla eşleşen sosyal bir gerçeği yansıttı.  Mekandaki insanların varlığı ve hareketi ile, günümüz dünyasındaki sosyal problemlerin ölçeğine dikkat çekmek üzere tasarlanan ROTE, 3 gün boyunca sosyal farkındalığı arttırmak için devamlı çalışan bir makineye dönüştü.

İlk ROTE / Tekerrür çalışması, toplumumuzdaki kadın/cinsiyet eşitsizliği ile doğan sosyal bozukluklara ve bugünün diğer güncel sosyal problemlerine dikkat çekmek için tasarlandı.

ROTE / Tekerrür deneyini hayata geçiren genç sanatçı ve tasarımcıların amacı, günümüzün sosyal sorunlarına farklı bir bakış açısı ile değinmek oldu. Brooklyn’de yaşayan genç mimar Zeynep Arolat önderliğinde bir araya gelen ekipte İnkeraktif Sanatçı olarak Salih Aksu (Brooklyn – NY), Danışman, Mimar Hande Öney (İstanbul/NY) ve Dijital Sanatçı Oytun Tez (Brooklyn – NY) görev aldı.

ROTE / Tekerrür uyarlanabilir özelliği ile bundan sonra dünyanın farklı noktalarında hayata geçirilecek. Bir sonraki deneyin sonbaharda Avrupa’da hayata geçirilmesi planlanıyor.”

 

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kültür-Sanat

Muzîk dibe bêhna jiyanê

AleviNet

Published

on

Bermal Çem: “Her gerîlayek ji stranekê bi bandor bûye û ketiye nav lêgerîna azadiyê. Lewra gerîla bixwe efsuniyek veşartiye ku di nav notayên hîn nehatine nivîsandin de ye. Min li gelek cihan aniye ser zimên, ew notaya azadiyê ye û wê strana wê jî gerîla diyarî siberojê bike.”

Stranên gerîlaya Bermal Çem di nava civaka Kurd li rastî elaqeyeke baş tên. Newayên wê ji kaniyên çiyayên azad in, behsa serpêhatiyên gerîlayên Kurd dikin. Carinan êş û azar carinan çoş û dilxweşî ne notayên wê. Pal li çayayên asê ber li rojê ew stranên azadiyê dihûne.

Ji Ajansa Nûçeyan a Firatê rojnamevan Denîz Îke bi Bermal Çem re li ser kar û barê wê axivî. Gerîlaya hunerzan Bermal Çem dibêje, muzîk ji bo wê lêgerîna li heqîqet û rastiyê ye û gêrîlatiyê bi weke tişteke efsûnî bi nav dike.

Li gor we muzîk çiye? Hûn muzîkê çawa dinirxînin?

Ez muzîkê her tim weke bêhna jiyanê dinirxînim.Di demên gewriya mirov zuha dibe de, dil êdî di qefesa singa xwe de teng dibe muzîk dibe bêhna jiyanê. Ev gotin tenê ji bo jiyînê nîne. Wate barkirina jiyanê ye, qasî bêhnek jiyan di kêliyan de avakirine. Deng ango muzîk bi herîkîna gerdûnê re hevpar e. Ger muzîk di herîkîna gerdunê de nebûna wê her zindiyek ewqas bi muzîk bandor nebûna wê jiyan bi muzîkê neherikiya.

Di kêliyên herî bê deng de ez stranekê dibêjim. Ew dibe dengê dilê min. Dema ku li hember dengê gemar dixwazim guhê xwe bigrim, stranek guhdarî dikim. Dema ku çavê min dixwazin ronahiyê bibînin cardin li awazan temaşe dikim, ew awazên ku tenê yek deng û rengek nahewîne hundirê xwe, hemî reng û dengan dihewîne nav xwe. Ez ruhê jiyanê bi muzîk dijîm û dixwazim wate li jiyanê bar bikim. Çiya, xweza azadî ango tekoşîn bi muzîk xweşe. Her kêlî, bi huner di kar mayînde bibe. Ji dîrokê re rastiya vê jiyanê bihêle. Ez dema Zarok bûm bi demjimêran li kûçeyan dimeşiyan û distiriyam carna digiriyam carna jî dikeniyam, ez li xwe digeriyam. Min nizanîbû ku di wan awazan de rastiyan de civaka min rastiya zarokatiya min de veşartiye û ez li li du wan awazên zarokatiya xwe bazdam. Vaye îro xweza çiya û gerîla wek orkestrayek hembêza xwe ji min re vekiriye û çavê zarokê welatê min dikenin.

Têkiliya gerîla û muzîkê çawa ye?

Şehîdê yekem yê tevgera me Alî Doxan Yıldırım hevalek muzîkjen ango hunermend e, bi helbest û awaza xwe tevlî şoreşê dibe. Weke civaka xwezayî derketina tevgera azadiyê jî bi xwe re huner û muzîka Kurdî herikand, ango cardin zindî kir. Gelek komên NÇM, komên li Rojava yê Kurdistanê û HUNERKOM pêşengtî kirin. Ruhê şoreşê bi muzîka Kurdî û şoreşgerî can da û civak jî ber bi şoreşê ve herikî. Ji Mîzgînan, Sefkanan heta Zanîn, Devrîm û Delîlayan pirek bi hêz di nav civak, şoreş û muzîkê de hat avakirin. Lewra derketina tevgera azadiyê derketinek huneriye û bi awazên lehengan bû stran.

Her gerîlayek ji stranek bandor bûye û ketiye nav lêgerîna azadiyê. Lewra gerîla bixwe efsuniyek veşartiye ku di nav notayên hîn nehatine nivîsandin de. Min li gelek cihan aniye ser ziman, ew notaya azadiyê ye û wê strana wê jî gerîla diyar pêşerojê bike. Lewra gerîla di cengê de li dor agir li lutkeyê zinarekê, li ber avekê û li ser xaçireke kê dema dimeşe her bi stran e. Ew bê stran nikare dest bavêje qileşê, cudahiya gerîla tam jî ev e.

Di van rojên giran de divê hunermendek bi çi rolê rabe?

Em di serdemên dijwar de derbas dibin, şerek qirkirinê fîzîkî û çandî li ser gelê Kurd tê kirin. Ji bo rondikê dayikan lîstikên zarokan bi azadiyê were tackirin, divê di her alî de hunermend bixebitin û ji bo civakê pêşengtiyê bikin. Lê ji bo vê tekoşîna hunermendan gelek girîng e, zimanê huner pêşengtiya hunermenda dikare pêşeroja gelan diyar bike. Lewma çawa ku dengê Mizgînan di xeyalên me de lêgerîna heqîqetê avakir û îro xeyal dibin rastî, deng û hestê îro jî li ser vî şax dide. Hunermend ji divê bibe deng û wijdana gelan.

Bi vê boneyê herî dawî dixwazim kedkarê hunera Kurdî Huseyîn Çîftçî jî bi rêzdarî bibîr tînim ku beriya demekê bi nexweşiya penceşêrê jiyana xwe ji dest da û em ê li xeyalê van rêhevalên xwe jî xwedî derbikevin.

ANF

Continue Reading

Kültür-Sanat

Melodi melodi Rojava

AleviNet

Published

on

Farklı tarzda ürettiği eserlerle dinleyicilerin beğenisini kazanan müzisyen Mehmûd Berazî, “Bu toprakların ruhunda yaratılan devrime, direnişin müziğiyle yanıt vermek gerekiyordu. Rojava’da gerçekleşen destansı direnişi sanatla kalıcılaştırmak istedik” dedi. 

BİLAL GÜNDEM / AMED

Farklı müzik tarzıyla dikkatleri üzerine çeken ve birçok kişinin “Bu sanatçı kim?” diye sorduğu müzisyen ve aranjör Mehmûd Berazî, Kuzey-Doğu Suriye’de sanat çalışmalarına sürdürüyor. Birçok dijital medya platformunda ürettiği eserleri dinleyiciyle buluşturan Berazî, hem geleneksel Kürtçe ezgileri kendi tarzıyla aranje ediyor hem de yeni ürünlerle dinleyicilerin beğenisini topluyor. Berazî, eserlerini geleneksel tınılar ile birleştiriyor ve dinleyenlerin susuzluğunu dindiriyor.

Melodi, ses, edebiyat ve içerik

Melodinin Kürt müziğinde sürekli önde olduğunu dile getiren Berazî, ancak genel atmosfer ve çevreden kaynaklı bu melodinin öne çıkamadığını ve bunun harmanlanarak ortaya çıkabileceğini gördüğünü belirterek, “Örneğin bir bahçeye gidiyorsun, içinde yetişen gülü, otlar ve ağaç dallarının gölgesinden kaynaklı göremiyorsun. Yukarıda anlatmak istediğim örnek de bu bahçe ve gül örneğine benziyor. Kürt bir dengbêji modern imkanlarla buluşturmak böyledir” dedi. Berazî bunun için de melodi, ses, edebiyat ve içeriğin birlikte kullanılması gerektiğini söyledi.

Film müziklerine yönelim zayıf

Müziğin farklı ses ve renklerin rolünü de üstlenmesi gerektiğini söyleyen Berazî, tekniğin gelişmesiyle birlikte müziğin rolünün arttığını belirtti. Yaptıkları müzikleri bazı filmlerde kullandıklarını da aktaran Berazî, Kürt sinemacıların bu anlamda geri kaldıklarını, Kürt müzisyenlerin bu alana yönlendirilmediğine dikkat çekti. Berazî, bu çalışmanın kurumsallaşması gerektiğini ve bu anlamda Kuzey ve Doğu Suriye’de çalışmalar yürüttüklerini dile getirdi.

Direnişin müziği ile yanıt vermek gerekiyordu

Kuzey ve Doğu Suriye’de halkların gerçekleştirdiği devrim sürecine dikkat çeken Berazî, şunları söyledi: “Bu devrim ses verdi. Sadece Kürdistan’da değil, tüm dünyaya yankı buldu. Bu devrim beraberinde dünya genelinde değişim getirdi. Siyasi, askeri, toplumsal kanallar olmak üzere Kürdistan’da yaşayan tüm toplumları dünyaya tanıttı. Bize göre en uygun tarz, devrimle birlikte bu halkın kültür ve sanatını, değerlerini tanıtmaktır. Efsanevi bir sanat destanı var. Bu devrim ve sistem en üst seviyeye çıkarılacak bir sanata layıktır. Bu olağanüstü aşama ve ödenen büyük bedeller sadece haberlere dayandırılmamalı. Rojava’da gerçekleşen direniş destanlarını sanatla kalıcılaştırmak istedik. Kendi boyuna göre bir fistan giydirmek istedik. Bunu yaparken de eserleri bu evrensel devrimin ruhuna göre yapmaya çalıştık. Bu eserlerin de yine bu toplumun sanatçıları tarafından yapılmalı ki devrime katılan herkesin eseri haline dönüşebilsin. Bu toprakların ruhunda yaratılan devrime, direnişin müziğiyle yanıt vermek gerekiyordu. Rojava devrimi siyasi soykırıma ve tüm toplumsal değerlerin yok saymasına cevap oldu. Sanatsal devrimin de gelişebilmesi açısında bilimsel ve akademik kurumlara ihtiyaç vardı. Rojava’daki devrim ardından kurulan Demokratik Özerklik sistemi, sanat ve kültür alanında kurumların açılmasına ve geliştirmesine yardımcı oldu.”

Mehmûd Berazî kimdir?  

1983 yılında Kuzey ve Doğu Suriye’nin Serêkaniyê kentinde dünyaya geldi. Aslen Kobanêli olan Berazî, 1994 yılında müzik serüveni başladı. Konservatuarda okumayan Berazî bu alanda birçok özel ders aldı. Berazî, bir dönem Batman Belediyesi bünyesinde kurulan Hasankeyf Orkestrası’nda da aranjörlük yaptı. Şimdi Kuzey-Doğu Suriye’de sanatsal çalışmalarına devam ediyor.

Continue Reading

Kültür-Sanat

Sakine Arat’ın yaşamı ve mücadelesi kitaplaştırıldı

AleviNet

Published

on

İnsan Hakları Derneği’nde çalışırken Sakine Arat’la tanıştığını söyleyen Zarg, “Sakine Ana Barış Anneleriyle ve HDP’de çalışıyordu. İlerlemiş yaşına rağmen pek çok eylem ve etkinlikte azimle ve cesurca mücadele etmesi beni etkiledi” dedi.

1984 yılında Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi’nde açlık grevinde yaşamını yitiren Cemal Arat’ın mezarı başında yapılan anmada Sakine Arat’la karşılaştığını söyleyen Zarg, “Ben Cemal Arat’ın anısına bir makale yazmayı düşünüyordum. Sakine Anayla anmadan sonra biraz konuştum. Çok sevinçliydi. Bir yıldan beri ev hapsinde olduğunu ve ilk kez dışarı çıktığını söyledi. Kendisine anılarını yazmak ve kitaplaştırmak istediğimi söyledim. Kabul edince bir araya geldik ve kitabı böylece yazmaya başladım” diye konuştu.

SÜRGÜNDE KÜTAHYA’DA DÜNYAYA GÖZLERİNİ AÇAR

Zarg’ın anlatımlarına göre Sakine Arat, Şeyh Sait isyanından sonra babasının sürgün edildiği Kütahya’da 1934 yılında dünyaya gözlerini açar. Demokrat Parti hükümeti sırasında çıkarılan aftan sonra Amed’e geri döndüklerinde 17 yaşındaki Arat, zorla kendisinden çok daha yaşlı bir ağa ile evlendirilir.

Bir süre direnmesine ve kaçma girişimlerine bulunmasına rağmen sonunda evliliği kabul etmek zorunda kalır. Doğurduğu 10 çocuğundan ikisi küçük yaşlarda ölür. Eşinin kumarda tüm mallarını kaybetmesinden sonra Amed’e taşınır. Çalışarak 8 çocuğunu geçindirir.

12 Eylül askeri darbesinden sonra PKK davasında yargılanan oğlu Cemal Arat, 1984 yılında ölüm orucunda yaşamını yitirir. Diğer oğulları Tacettin ve Murat dağa çıkarlar ve her ikisi de dağda yaşamlarını yitirir. Diğer oğluna bir trafik kazasında kaybeder. Zorla evlendirilen kızı Semra da 17 yaşında intihar eder.

Sakine Arat, çocukları cezaevlerinde bulunan diğer annelerle birlikte cezaevlerindeki işkencelerin durdurulması için Ankara’ya giderek Kenan Evren ve dönemin başbakanı Turgut Özal’la görüşme girişiminde bulunur.

EVLATLARIMI YİTİRDİM AMA UMUDUMU YİTİRMEDİM

Zarg, ilerlemiş yaşına rağmen Sakine Ananın inançlarından hiç bir şey yitirmediğini ve geleceğe umutla baktığını belirterek “Ben evlatlarımı yitirdim ama umudumu yitirmedim. Ben barış için, bu ülkeye huzur gelmesi için mücadelemi sürdürüyorum” dediğini kaydetti.

Sakine Ananın barış sürecinde Erdoğan’a güvenmediği için sürecin başarısızlıkla sonuçlanacağı öngörüsünde bulunduğunu söyleyen Zarg, “Demokrasi getirsin ve af çıkarsın ondan sonra ben onun samimiyetine inanayım demiş” dedi.

Sakine Arat, Recep Tayip Erdoğan’ın Dolmabahçe’de sivil toplum örgütlerinin temsilcisi kadınlarla yaptığı “demokratik açılım” toplantısında Sakine Arat’ın adını vererek “oğlunu terör örgütüne kaptırdı” demesine sert tepki göstermişti. “Bu çok acı bir söz. Hayatım boyunca affetmeyeceğim bir söz. Çocuklarımız terörist değil” demişti.

CEZAEVİNİN KAPISINDAN HİÇ AYRILMADI

Ala Rizgari davasından ceza alan Kamil Sümbül 12 Eylül askeri faşist cuntasından sonra yaşamının 5,5 yılını Amed zindanlarında geçirdikten sonra İsveç’e yerleşti. Çalıştığı Apec Yayınevinde kitabın sayfa düzenini yaparken birlikte cezaevinde yattığı Cemal Arat’ın resmini görünce çok duygulandığı belirterek şunları kaydetti:

“Cemal Arat’ı ölüm orucunda 2 Mart 1984’te yitirmiştik. Sakine Anayla hiç karşılaşmamıştım. O zamanlar bir kaç tutuklu annesiyle birlikte cezaevinin kapısından hiç ayrılmadığını duymuştum. Oğlu ve tüm tutsaklara sahip çıkardı. Ama görüşme imkanımız olmadığı için ben kendisiyle ilk kez geçtiğimiz yıl Amed’de düzenlenen kitap fuarında karşılaştım. Ben yayınevi adına fuara katılmıştım. O da kitaplarını imzalıyordu. Fuarda konuşma ve kendisini yakından tanıma imkanım oldu.”

SAKİNE ANAYA BAKTIĞIMIZDA KÜRT TARİHİNİ GÖRÜYORUZ

Ana’nın 5 çocuğunu yitiren ve acılarla yoğrulmuş bir Kürt kadını olduğunu söyleyen Sümbül, “Sakine Anaya baktığımızda Kürt tarihini; mecburi iskanları, idamları, infazları, sürgünleri görüyoruz. Kürdistan’ın tüm ezilmişliğini, harap edilişini, isyankarlığı ve direnişini onda görmek mümkün” dedi.

Continue Reading
Advertisement

HAFTANIN EN ÇOK OKUNANLARI